Araç takip sistemi ile servis takip uygulaması arasındaki fark

Araç takip sistemi ne yapar?

Araç takip sistemi, araca takılan bir GPS cihazı ile bu cihazdan gelen veriyi gösteren bir panelden oluşur. Filo yöneticisi aracın şu an nerede olduğunu, gün içinde hangi yollardan geçtiğini, ne hızla gittiğini ve nerede ne kadar beklediğini görür. Pek çok sistemde kontak açma-kapama, belirli bir bölgeye giriş-çıkış uyarıları ve hız ihlali raporları da bulunur.

Bu bilgiler filo güvenliği, sürücü davranışı ve yakıt kontrolü için değerlidir. Ancak sistem aracı merkeze alır: Hangi yolcunun hangi durakta beklediğini, bugün kimin binmeyeceğini ya da aracın şu an hangi kurum için çalıştığını bilmez.

Servis takip uygulaması ne yapar?

Servis takip uygulaması aracı değil seferi merkeze alır. Sefer; belirli bir rotanın, belirli bir tarihte, belirli bir yönde (gidiş ya da dönüş), belirli bir araç ve şoförle yapılan yolculuğudur. Konum ancak bu seferin içinde anlam kazanır:

• Yolcuya servisin durağına kaç dakika sonra geleceğini söyler ve servis yaklaşınca bildirim gönderir.
• Şoföre sıradaki durağı ve o durakta binecek yolcuları gösterir.
• Binişi QR kod, NFC kart, PIN ya da rehber onayıyla kaydeder; okul servisinde veliyi bilgilendirir.
• Servis firmasına gecikmeyi ve sorunu sefer bilgisiyle birlikte gösterir: hangi hat, kaç yolcu, hangi kurum.
• Kuruma zamanında varış, doluluk ve şikayet gibi hizmet göstergelerini raporlar.

Karşılaştırma tablosu

Konum tek başına neden yetmez?

Bir sabah servisinizin Avcılar'da, E-5 üzerinde olduğunu görüyorsunuz ve Bakırköy'deki durağınızda bekliyorsunuz. Servis ne zaman gelir? Bu sorunun cevabı aracın konumundan çok daha fazlasına bağlıdır: Durağınızdan önce kaç durak var? O duraklardaki yolcuların bir kısmı bugün binmeyecek mi? Her durakta ortalama ne kadar bekleniyor? Trafik şu an nasıl akıyor?

Araç takip paneli bu sorulara cevap veremez, çünkü rotayı, durak sırasını ve yolcu listesini bilmez. Servis takip uygulaması ise bu bilgileri zaten taşır ve her yeni konumda tahmini yeniler. Yolcu için anlamlı bilgi “Araç şurada” değil, “Servis 6 dakika sonra durağınızda” cümlesidir.

Bir fark daha var: Aynı araç gün içinde farklı işler yapabilir. Sabah bir okulun öğrencilerini, akşam bir fabrikanın vardiya dönüşünü taşıyabilir. Araç takip panelinde bu aracın bütün günü tek bir iz olarak görünür. Servis takip uygulamasında ise her kurum yalnız kendi seferini görür; okul, fabrikanın yolcularını göremez.

Sefer merkezli düşünmek: bir aracın bir günü

Farkı somutlaştırmak için 34 SRT 482 plakalı bir minibüsün gününü izleyelim. Sabah 06:45'te Bahçeşehir'den Nova Koleji'ne öğrenci taşıyor; 08:30'da aynı araç Avcılar'dan Maslak'taki bir plazaya personel götürüyor; akşam 17:30'da plazadan dönüş seferi, 19:00'da fabrikanın vardiya çıkışı var. Araç takip panelinde bu gün tek bir çizgidir: Araç nereden geçti, nerede durdu.

Servis takip uygulamasında ise aynı gün dört ayrı seferdir ve her sefer kendi rotasını, yolcu listesini ve kurumunu taşır. Okul yalnız sabahki öğrenci seferini görür; plaza yalnız personel seferlerini. Veli, çocuğunun bindiği durağı ve saati bilir; fabrika, vardiya seferinin zamanında olup olmadığını raporunda görür. Şoför de her seferde yalnız o seferin duraklarını ve yolcularını görür; sabah bindirdiği öğrencilerin listesi öğleden sonra plazada ekranında değildir.

Bu ayrım yalnız düzen için değil, gizlilik için de gerekir. Bir kurumun başka bir kurumun yolcularını görememesi, verinin elle ayrıştırılmasıyla değil, her kaydın baştan bir sefere bağlanmasıyla sağlanır.

GPS cihazı mı, şoför telefonu mu?

Servis takibinde konum iki kaynaktan gelebilir. İkisinin de güçlü ve zayıf yanları vardır:

İkisi birlikte de kullanılabilir: Araçta cihaz varsa konum oradan alınır, şoför uygulaması biniş kaydı ve sonraki durak için çalışmaya devam eder. Cihaz yoksa şoför uygulaması tek başına yeterlidir.

Hangisi size uygun?

• Yalnız araç takip sistemi yeterli olabilir: Araçlarınız yolcu taşımıyorsa ya da tek ihtiyacınız filo güvenliği, hız ve yakıt kontrolüyse.
• Servis takip uygulaması gerekir: Yolcuya varış süresi göstermek, binişi kaydetmek, veliye bildirim göndermek ya da kuruma hizmet raporu vermek istiyorsanız.
• İkisi birlikte: Araçlarınızda takip cihazı zaten varsa ve yolcu tarafında servis takibine geçmek istiyorsanız. Bu durumda cihazı sökmeniz gerekmez; servis takip uygulamasına konum kaynağı olarak bağlanabilir.

Servis takip uygulaması seçerken bakmanız gereken diğer konuları servis takip uygulaması seçimi: 10 kriter rehberinde topladık.

Araç takip sisteminden servis takibine geçiş

Araçlarında takip cihazı olan bir servis firması, yolcu tarafına geçerken sıfırdan başlamaz. Geçiş çoğunlukla şu sırayla ilerler:

1. Konum kaynağını belirleyin. Cihazınızın verisi dışarı aktarılabiliyorsa entegrasyonla bağlanır; aktarılamıyorsa şoför uygulaması konum kaynağı olur. İkisi aynı anda da çalışabilir.
2. Rotaları ve durakları tanımlayın. Araç takip panelinde olmayan bilgi budur: her hattın durakları, sefer saatleri ve her durakta binecek yolcular.
3. Yolcuları ve şoförleri davet edin. Yolcular servisine QR kod, plaka ya da davet koduyla bağlanır; şoförler sefer başlatmayı ve biniş kaydını öğrenir.
4. Bir hatta deneyin. İki üç hafta boyunca tahmini varış ile gerçek varış farkına, biniş kayıtlarına ve yolcuların geri bildirimine bakın; sonra bütün filoya yayın.

Cihazdan gelen konum ile şoför uygulamasından gelen konum aynı haritada, aynı sefere bağlı olarak görünür. Filo güvenliği için kullandığınız raporlar değişmez; üzerine yolcu, durak ve sefer katmanı eklenir.

Konum sinyali kesilirse ne olur?

Hangi kaynak kullanılırsa kullanılsın, konum zaman zaman kesilir: tünellerde, katlı otoparklarda, cihaz arızasında ya da telefon kapandığında. İyi bir servis takip sistemi bu durumu gizlemez. Yolcu aracın son bilinen konumunu ve bu konumun ne zaman alındığını görür, örneğin “2 dk önce”. Operasyon ekibi ise belirli bir süreyi aşan sinyal kaybını uyarı olarak görür ve şoförle iletişime geçer. Şoför uygulaması bu sırada biniş kayıtlarını telefonda tutar, bağlantı gelince gönderir.

Konum verisinin kimde, ne kadar süre tutulduğu da önemlidir. Bu konuyu KVKK uyumlu servis takibi rehberinde ayrıca ele aldık.

SEROTA'da takip cihazı ve şoför uygulaması

SEROTA bir servis takip ve operasyon platformudur. Araçlarınızda takip cihazı varsa GPS entegrasyonuyla cihazın konumu doğrudan SEROTA haritasına aktarılır. Cihaz yoksa ek donanım gerekmez: SEROTA Şoför uygulaması, şoför seferi başlattığı andan sefer bitene kadar konumu birkaç saniyede bir gönderir. İki durumda da tahmini varış hesabı, yaklaşma ve gecikme bildirimleri ve raporlar aynı şekilde çalışır.

Konum sinyali belirlenen süreyi aşan araçlar, servis firmasının SEROTA Operasyon panelinde uyarı olarak görünür. Yolcunun gördüğü canlı takip ekranını ve bildirimlerin nasıl çalıştığını canlı servis takibi sayfasında inceleyebilirsiniz.